Qeveria shqiptare ka përfshirë në Strategjinë e re të Transportit një plan të gjerë investimesh për rikthimin e transportit hekurudhor drejt qyteteve kryesore të vendit, përfshirë Vlorën dhe Pogradecin, si dhe lidhjen e dy aeroporteve ndërkombëtare me rrjetin e trenave.
Projektet e rehabilitimit dhe ndërtimit të hekurudhave kanë një kosto të përgjithshme të planifikuar prej mbi 1 miliard eurosh, ndërsa investime të tjera parashikohen për elektrifikimin e linjave.
Plani është pjesë e Strategjisë Sektoriale të Transportit dhe Planit të Veprimit 2030, miratuar sëfundmi nga qeveria.
Rikthehet hekurudha drejt Vlorës, tren edhe për në aeroport
Një ndër projektet më të rëndësishme është rehabilitimi i linjës hekurudhore Rrogozhinë–Vlorë dhe ndërtimi i një lidhjeje të re me Aeroportin Ndërkombëtar të Vlorës.
Për këtë projekt parashikohet një investim prej 149.6 milionë eurosh, me fillim në vitin 2027 dhe përfundim të planifikuar në vitin 2031.
Realizimi i tij do të krijonte mundësinë e rikthimit të trenave drejt Vlorës, duke i lidhur udhëtarët edhe me aeroportin e ri.
Rreth 298 milionë euro për trenin drejt Pogradecit
Një tjetër investim i madh parashikohet për rehabilitimin e hekurudhës Rrogozhinë–Pogradec/Rrajcë, deri në kufirin me Maqedoninë e Veriut.
Kostoja e projektit është 297.55 milionë euro, ndërsa punimet janë planifikuar për periudhën 2027–2032.
Kjo linjë synon rikthimin e lidhjes hekurudhore me juglindjen e Shqipërisë, si pjesë e zhvillimit të Korridorit VIII dhe lidhjeve ndërkombëtare të transportit.
Për të mundësuar funksionimin e këtij rrjeti, qeveria ka planifikuar edhe rehabilitimin e segmentit Durrës–Rrogozhinë, me një kosto prej 111.48 milionë eurosh gjatë periudhës 2026–2030.
Për elektrifikimin e këtij segmenti parashikohet një investim tjetër prej 21.6 milionë eurosh, me afat 2028–2032.
Mbi 375 milionë euro për lidhjen hekurudhore me Malin e Zi
Investimi më i madh hekurudhor i listuar në strategji është rehabilitimi i linjës Vorë–Hani i Hotit, me një kosto prej 375.77 milionë eurosh dhe afat zbatimi 2026–2030.
Projekti synon përmirësimin e lidhjes me Malin e Zi dhe integrimin e transportit hekurudhor shqiptar në rrjetin rajonal Adriatiko-Jonian.
Për elektrifikimin e kësaj linje parashikohet veçmas edhe një investim prej 71.9 milionë eurosh.
Treni Tiranë–Durrës dhe lidhja me Rinasin
Strategjia përfshin gjithashtu rehabilitimin e linjës Tiranë–Durrës dhe ndërtimin e lidhjes hekurudhore me Aeroportin Ndërkombëtar të Tiranës.
Kostoja e planifikuar për këtë projekt është 74.05 milionë euro, me afat përfundimi në vitin 2028.
Një tjetër projekt prej 30.11 milionë eurosh parashikon zgjatimin e linjës hekurudhore të Tiranës drejt terminalit të ri të bulevardit të kryeqytetit.
Ndërkohë, 27.5 milionë euro të tjera janë planifikuar për elektrifikimin e linjave përkatëse dhe lidhjes me aeroportin.
Pjesë e investimeve është edhe ndërtimi i hekurudhës Porto Romano–Sukth, me vlerë 29.5 milionë euro, për lidhjen e zonës portuale me rrjetin kombëtar të transportit të mallrave.
Investime që shtrihen deri në vitin 2032
Sipas përllogaritjes së projekteve të listuara në strategji, rehabilitimi dhe ndërtimi i linjave kryesore hekurudhore arrin në rreth 1.07 miliardë euro.
Duke përfshirë edhe tre projektet e veçanta të elektrifikimit, vlera e përgjithshme e planifikuar arrin në rreth 1.19 miliardë euro.
Këto janë kosto të projekteve sipas Planit të Veprimit, disa prej të cilave kanë afate zbatimi përtej vitit 2030.
Rikthimi i transportit hekurudhor shihet nga qeveria si një mënyrë për të ulur varësinë nga transporti rrugor, për të përmirësuar lëvizjen e udhëtarëve dhe mallrave dhe për të lidhur qytetet, portet dhe aeroportet përmes një rrjeti të përbashkët transporti.
Realizimi i projekteve do të varet nga sigurimi i financimit, procedurat e prokurimit dhe ecuria e punimeve, ndërsa afatet e parashikuara në strategji nuk përbëjnë ende data të konfirmuara për nisjen e shërbimit të trenave.